هوش مصنوعی ارزان شد: قیمت GPT تا ۸۰ درصد پایین آمد

اگر تا دیروز هزینهٔ استفادهٔ جدی از هوش مصنوعی فقط برای شرکت‌های بزرگ توجیه داشت، از این هفته دیگر داستان فرق کرده است. اوپن‌ای‌آی قیمت ورودی مدل GPT-5.6 Luna را تا ۸۰ درصد کاهش داد — به فقط ۲۰ سنت به ازای هر یک میلیون توکن — و گوگل هم برای Gemini 3.6 Flash هزینهٔ خروجی را ۱۷ درصد و در وظایف طولانیِ عامل‌محور تا ۶۵ درصد ارزان‌تر کرد.

این جنگ قیمتی فقط یک تخفیف تبلیغاتی نیست؛ نشانهٔ بلوغ بازار است. وقتی ساخت مدل‌های قدرتمند به مرحلهٔ بهینه‌سازی هزینه رسید، شرکت‌ها به‌جای رقابت روی «هوش‌تر بودن»، شروع به رقابت روی «ارزان‌تر بودن» می‌کنند — همان مسیری که سال‌ها پیش برای ابر، موبایل و اینترنت اتفاق افتاد و باعث فراگیرشدن‌شان شد.

در کنار قیمت، توانایی‌ها هم جهشی داشته است. آنتروپیک مدل Claude Fable 5 را معرفی کرده که با نمرهٔ ۸۰٫۳ درصد در بنچمارک برنامه‌نویسی SWE-Bench Pro در صدر این حوزه نشسته، و مدل Claude Opus 5 آن با پنجرهٔ متنی یک‌میلیون توکنی می‌تواند یک‌جا کل یک کتاب، انبوه اسناد حقوقی یا آرشیو کامل گفتگوها را تحلیل کند.

ابزارهای تولید محتوا هم عقب نمانده‌اند: ویدیوساز Veo 3.1 و موزیک‌ساز Lyria 3.5 گوگل، ویرایش تصویر منطقه‌ای Seedream 5.0 پروی بایت‌دنس و ناوبری سه‌بعدی لحظه‌ای Wonder حاصل همکاری Adobe و جانزهاپکینز، هر کدام بخشی از این موج تازه هستند.

ترجمهٔ این خبر برای کسب‌وکارهای ایرانی روشن است: اتوماسیون پشتیبانی، تولید محتوا، ترجمه و تحلیل داده که تا پیش از این هزینهٔ سنگینی داشت، هر ماه ارزان‌تر و در دسترس‌تر می‌شود؛ کسانی که امروز مهارت کار با این ابزارها را یاد می‌گیرند، فردا در بازار کار advantage جدی خواهند داشت.