هوش مصنوعی این‌بار سراغ وکلا رفت؛ چهار غول تکنولوژی برای حذف کارهای حقوقی رقابت می‌کنند

اگر فکر می‌کردید هوش مصنوعی فقط سراغ ترجمه و تولید عکس می‌رود، این خبر را از دست داده‌اید: چهار غول فناوری دنیا همزمان به دنبال بخشی از صنعت حقوق هستند. گوگل این هفته مجموعهٔ Gemini Enterprise for Legal را معرفی کرد؛ پکیجی از مهارت‌ها و عامل‌های هوش مصنوعی که کارهایی مثل بررسی و مذاکرهٔ قرارداد، ویرایش بندها و رصد تغییرات قوانین را انجام می‌دهد و با همکاری وکلای مؤسسات مطرحی مثل Cleary Gottlieb و Freshfields ساخته شده است.

ادعای جالب گوگل این است که هدف «جایگزینی وکیل» نیست؛ بلکه خودکارسازی کارهایی است که تا دیروز ساعت‌ها از وقت همکاران جوان حقوقی می‌گرفت. این شرکت وعده داده اطلاعات محرمانهٔ موکلان برای آموزش مدل‌های پایه استفاده نشود — پاسخی مستقیم به بزرگ‌ترین نگرانی صنعت حقوق. اما گوگل تنها بازیگر نیست: آنتروپیک از ابتدای سال افزونه‌هایی برای بازبینی و نگارش اسناد حقوقی داده، اوپن‌ای‌آی تیم نرم‌افزار حقوقی خود را زیر نظر بنیان‌گذار Ironclad ساخته و مایکروسافت هم اوایل سال عامل حقوقی خودش را معرفی کرده بود.

فشار از دو سمت است: موکل‌ها می‌پرسند چرا باید برای کاری که هوش مصنوعی انجام می‌دهد، حق‌الزحمهٔ ساعتِ همکار بپردازند؛ و تیم‌های حقوقی شرکت‌ها هم به دنبال کوچک‌کردن هزینه‌های بیرونی خود هستند. نتیجهٔ منطقی، کاهش تقاضا برای کارهای تکراری سطح پایین و بالارفتن ارزش کارهای تخصصیِ قضاوتی است.

پیام این موج برای بازار کار ایران هم قابل ترجمه است: مشاغلی که بخش بزرگشان «خواندن، مقایسه و تنظیم سند» است — از وکالت و تنظیم قرارداد تا حسابرسی و کارشناسی — در دههٔ پیش‌رو بیشترین تحول را تجربه می‌کنند. کسانی که استفاده از این ابزارها را یاد بگیرند، به‌جای حذف‌شدن، چند برابر پرکارتر می‌شوند؛ همان الگویی که در همهٔ انقلاب‌های فناوری تکرار شده است.